Кереметтүү доктор (Куприн)
.jpg)
Мазмундаманың бөлүктөргө бөлүнүшү шартты.
Майрам алдындагы ачка балдар: Гриша менен Володя дүкөн терезесинин алдында
Киев. Кыш, Рождество майрамынын алдындагы кеч. Бир туугандар Гриша менен Володя азык-түлүк дүкөнүнүн терезесине токтошту.
.jpg)
.jpg)
Алар тизилген жемиштерге, балыкка, этке суктанып, суукту унутушту. Эртең менен жеген суюк шорподон башка тамак ичишкен эмес. Анан апасынын тапшырмасын эстеп, үйгө шашылышты.
Мерцаловдордун кедей турмушу: каттын кайтарылышы жана жардам издөөнүн натыйжасыздыгы
Балдар бир жылдан бери жашаган нымдуу, караңгы жер төлөгө кайтышты. Апасы Елизавета Ивановна алардан каттын жообун сурады.
.jpg)
Анын жанында кызы Машутка ысытмалап, араң дем алып жатты.
.jpg)
Эмчектеги наристе тынымсыз ыйлады. Көп өтпөй балдардын атасы Емельян Мерцалов да куру кол келди.
.jpg)
Гриша мурдагы кожоюнга жазылган катты кайтарды: эшик кайтарган кызматчы катты өткөрбөй, балдарды тилдеп, Володяны желкеге чаап кууптур. Атасы ич келтеден айыкканча жыйнаган акчасы түгөнүп, жумушун башка киши ээлеп алган эле. Буюмдары сатылып, үч ай мурун бир кызы өлгөн. Энеси кир жууп акча тапканы менен, тамакка да, дарыга да жетпеген. Ошол күнү ата-энеси ар кимден жардам сурап, эч нерсе ала алышкан эмес.
Акыркы үмүтсүздүк: Мерцалов бакчада өз жанын кыюуну ойлойт
Мерцалов үйдө отуруудан пайда жоктугун айтып, дагы жардам издеп чыкты. Ошол күнү кайыр сураганда бирөө иштөөнү талап кылып урушкан, экинчиси полицияга берерин айткан эле. Ал эми эч нерседен үмүт кылбай, үй-бүлөсүнүн азабын көрбөш үчүн көчөдө максатсыз басып жүрдү.
Акыры коомдук бакка кирип, кар баскан дарактардын арасындагы отургучка отурду. Тынчтык аны баарын унутууга азгырды. Анын оюна өлүм аркылуу кутулуу келди:
«Ушундай жатып уктап кетсем кана, — деп ойлоду ал, — аялымды, ачка балдарымды, оорулуу Машутканы унутсам». Жилетинин астына колун салып, Мерцалов белине кур кылып тагынып жүргөн кыйла жоон жипти кармап калды.
Ал ниетин аткарганы турганда, кадамдын үнүн укту.
Бакчадагы бейтаныш карыя: кайгылуу окуядан кийин дарыгердин жардам сунушу
Жылуу тон кийген бейтаныш карыя келип, Мерцаловдун жанына отурууга уруксат сурады.
.jpg){kind=small}
Карыя кышкы түндүн кооздугун айтып, тааныш балдарга белек алганын сөз кылды. Мерцалов муну укканда ачуусу келип, өз балдары ачка жатканын, аялынын сүтү чыкпай калганын кыйкырып айтты. Бирок карыя кетпестен, аны тынчтандырып, баарын ирети менен айтып берүүсүн өтүндү. Мерцалов оорудан, жумушсуздуктан, баласынын өлүмүнөн баштап бардык кайгысын жашырбай баяндады. Карыя кунт коюп угуп, анан жардамга жөнөдү:
— Жүрүңүз! — деди бейтааныш Мерцаловду колунан жетелеп. — Тезирээк жүрүңүз!.. Дарыгерге жолукканыңыз — бактыңыз. Албетте, эч нерсеге кепилдик бере албайм, бирок... жүрүңүз!
Керемет дарыгердин жардамы: Машуткага дарылоо, акча жана Пироговдун рецепти
Он мүнөттөн кийин экөө жер төлөгө жетишти. Энеси оорулуу кызынын жанында жүзүн жаздыкка катып жатты, балдар ыйлап, муздак шорпо ичип отурушту. Дарыгер аялды сооротуп, Машутканы көрдү да, баарын ишке киргизди. Гриша кошуналардан отун алып меш жакты, Володя самоор үйлөдү, энеси кызына жылуу компресс койду. Бөлмөдө кайра кыймыл башталды.
Мерцалов дарыгер берген үч рублга чай, кант, токоч жана ысык тамак сатып келди. Карыя дарынын рецептин жазып, аны чай табакчанын астына койду. Ал дарыны эки саат сайын бир чай кашыктан берүүнү, компрессти улантууну тапшырды. Кыздын абалы жакшырса да, эртеси өзү сунуштаган башка дарыгерди чакырууну өтүндү жана ага кабар берерин айтты. Коштошуп жатып, эч качан көңүл чөктүрбөөгө үндөдү.
Мерцалов артынан чуркап чыгып, балдары ал үчүн дуба кылышы үчүн атын сурады. Бирок дарыгер жооп бербей, үйүнө кайтууну гана айтты. Табакчанын астынан рецепт менен кошо бир нече ири акча табылды. Ошол кечте дарынын этикеткасынан бул профессор Пироговдун рецепти экенин билишти.
Григорий Мерцаловдун күбөндүгү: үй-бүлөнүн жакшырышы жана дарыгерди эскерүү
Кийин банктын боорукер, чынчыл кызматкери болгон Гриша бул окуяны баяндоочуга айтып, мындай эскерген:
Ошондон тартып биздин үй-бүлөгө кайрымдуу периште түшкөндөй болду. Баары өзгөрдү. Январдын башында атам жумуш таап, апам бутуна турду, мени иним менен гимназияга мамлекеттин эсебинен киргизүүгө мүмкүн болду.
Үй-бүлө дарыгерди кийин бир гана жолу, анын сөөгүн Вишнядагы өз үйүнө алып баратышканда көргөн.